
เมื่อไอเดียมาก่อนโค้ด: บทเรียนจากการสร้างแอปฝึกเขียน ก–ฮ ด้วย Vibe Coding
เรื่องเล่าจากการสร้างชุดฝึกเขียน ก–ฮ ด้วย Vibe Coding ตั้งแต่โจทย์ของครู การทดลองต้นแบบ การแก้งาน ไปจนถึงบทเรียนจากผู้ใช้จริงและการฝึกคิดอย่างเป็นระบบ
ก่อนที่เราจะเริ่มเข้าสู่เนื้อหา ผมขอเกริ่นก่อนว่า ผมได้รับโจทย์จากครูแหม่มให้ช่วยพัฒนาเครื่องมือสำหรับลดการใช้กระดาษในการฝึกเขียนพยัญชนะไทย เพื่อนำไปใช้เป็นเครื่องมือช่วยสอนเด็ก ๆ ในศูนย์วิจัยฯ Youngciety และนี่คือจุดเริ่มต้นของเรื่องนี้
โดยพื้นฐานแล้ว ผมเป็น Developer หรือโปรแกรมเมอร์ที่พัฒนาเว็บแอปพลิเคชันมาโดยตลอด แต่ครั้งนี้ผมอยากทดลองสิ่งใหม่ นั่นคือการสร้างแอปฝึกเขียนขึ้นมา โดยตั้งใจว่าจะไม่ลงมือเขียนโค้ดหรือติดตั้งเซิร์ฟเวอร์ด้วยตนเองเหมือนที่ผ่านมา
สิ่งที่ผมอยากค้นหาคือ ถ้าเราสามารถสร้างเครื่องมือนี้ขึ้นมาได้จริงด้วย Vibe Coding แนวทางการสอนเด็กเกี่ยวกับลอจิกและกระบวนการคิด อาจไม่จำเป็นต้องเริ่มต้นจากการฝึกเขียนโค้ดเสมอไป
และนี่คือผลงานที่เราจะนำมาเล่าเบื้องหลังให้ฟังกันในบทความนี้
ทดลองใช้ชุดฝึกเขียนพยัญชนะไทย ก–ฮ

จากโจทย์ในห้องเรียน สู่เครื่องมือฝึกเขียนสำหรับเด็ก
Vibe Coding คืออะไร
Vibe Coding คือการเริ่มสร้างโปรแกรมจากไอเดียหรือปัญหาที่เราอยากแก้ แล้วอธิบายสิ่งที่ต้องการให้ AI ช่วยแปลงออกมาเป็นโค้ด แทนที่จะต้องเริ่มต้นจากการเรียนรู้โครงสร้างของภาษาโปรแกรมทั้งหมดก่อน
บทความนี้จะชวนมอง Vibe Coding ผ่านประสบการณ์สร้าง “ชุดฝึกเขียน ก–ฮ” เครื่องมือออนไลน์ที่ให้เด็กเลือกพยัญชนะและรูปแบบตัวอักษร แล้วใช้นิ้ว ปากกา หรือเมาส์ลากเส้นตามแบบฝึก พร้อมดูคะแนนและบันทึกผลงานได้ จากความคิดง่าย ๆ ว่า “ถ้าเด็กฝึกเขียนบนหน้าจอได้ก็น่าจะดี” ค่อย ๆ กลายมาเป็นเครื่องมือที่ทดลองใช้งานได้จริง
จุดเริ่มต้นอาจเป็นเพียงความต้องการที่จะมีเครื่องมือไว้ใช้งานเอง แต่เมื่อต้องทำให้เครื่องมือนั้นใช้งานได้จริง เราจำเป็นต้องค่อย ๆ แตกความต้องการออกมาเป็นรายละเอียดของแต่ละฟีเจอร์ เพราะ AI อาจช่วยเขียนโค้ดให้เราได้ แต่เรายังต้องเป็นคนบอกให้ชัดว่า เครื่องมือนี้ควรทำอะไร ทำงานอย่างไร และสร้างขึ้นมาเพื่อใคร
สำหรับงานนี้ เราเริ่มต้นจากรายละเอียดคร่าว ๆ ที่ได้จากการพูดคุยกันในทีมเล็ก ๆ กระบวนการนี้เรียกว่า Brainstorming หรือการระดมความคิด เพื่อช่วยกันมองว่าเครื่องมือควรมีหน้าตาอย่างไร ใช้ทำอะไร และต้องมีฟีเจอร์ใดบ้าง
สิ่งหนึ่งที่เราตัดสินใจพักไว้ก่อนคือเรื่องความสวยงาม เพราะเราเห็นตรงกันว่า ควรเริ่มจากการพัฒนาฟีเจอร์หลักให้สามารถใช้งานได้จริงเสียก่อน เมื่อระบบทำงานได้ตามที่ต้องการแล้ว เราจึงค่อยนำงานออกแบบเข้ามาช่วยจัดระเบียบ ปรับหน้าตา และทำให้เครื่องมือน่าใช้งานยิ่งขึ้นในขั้นตอนท้าย
เมื่อทุกคนในทีมเห็นพ้องกับแนวทางนี้ เราก็พร้อมเริ่มลงมือสร้างผลงานกัน

พูดคุยและเปลี่ยนไอเดียให้เป็นรายละเอียดของเครื่องมือ
เมื่อการเขียนโค้ดอาจไม่จำเป็นต้องเริ่มจากภาษา แต่เริ่มจากไอเดีย
เมื่อเราตกลงกันว่าจะเริ่มจากฟีเจอร์ที่ใช้งานได้จริง สิ่งที่ต้องทำต่อคือเปลี่ยนปัญหาและความต้องการของทีมให้กลายเป็นรายละเอียดที่ชัดเจนพอสำหรับนำไปสร้างเครื่องมือ
จากการพูดคุยและรวบรวมข้อมูล เราได้แนวคิดตั้งต้นดังนี้
-
เราอยากให้มีพื้นที่สำหรับฝึกลากเส้นและเขียนตัวอักษรบนแท็บเล็ตในแนวตั้ง โดยตั้งใจให้เด็กใช้ปากกาสไตลัสแทนการใช้นิ้ว เพื่อให้เด็กได้ฝึกจับปากกาควบคู่ไปกับการเขียนบนหน้าจอ
-
เราอยากกำหนดและปรับจำนวนตัวอักษรที่เด็กต้องฝึกเขียนในแต่ละครั้งได้ เพื่อให้แบบฝึกเหมาะกับเวลาและความพร้อมของเด็กแต่ละคน
-
เราอยากให้ระบบตรวจสอบแนวการลากเส้น โดยเปรียบเทียบกับเงาหรือแบบของตัวอักษร เพื่อดูว่าเด็กลากเส้นได้ครบและใกล้เคียงกับต้นแบบเพียงใด
-
เราอยากมีระบบให้คะแนนและเก็บผลการฝึก เพื่อนำข้อมูลมาจัดทำรายงานสำหรับเด็กแต่ละคนในอนาคต
-
เราอยากให้มีรูปแบบตัวอักษรสำหรับฝึก 3 แบบ ได้แก่ ตัวอักษรปกติ แบบเขียนตามเงา และแบบเขียนตามรอยปะ
-
เราอยากให้ระบบสามารถบอกได้ว่า สิ่งที่เด็กเขียนนั้นอ่านออกเป็นพยัญชนะตัวใด โดยแยกออกจากการประเมินว่าเขียนได้สวยหรือเขียนได้ดีเพียงใด
-
เราไม่อยากให้ผู้ใช้งานต้องติดตั้งโปรแกรมก่อน จึงตั้งใจให้เครื่องมือนี้เปิดใช้งานผ่านเว็บเบราว์เซอร์ได้ทันที

ทดลองใช้แท็บเล็ตและปากกาในสถานที่จริง
ทั้งหมดนี้คือจุดเริ่มต้นจากการรวบรวมไอเดียของเรา ในเวลานั้นเรายังไม่รู้ว่าทุกอย่างจะทำได้จริงหรือไม่ และยังไม่รู้ด้วยว่าฟีเจอร์ใดจะต้องเปลี่ยนแปลงระหว่างทาง แต่รายละเอียดเหล่านี้ทำให้เราเห็นภาพตรงกันว่า เครื่องมือที่กำลังจะสร้างควรช่วยใคร และควรทำอะไรได้บ้าง
เมื่อมีไอเดียตั้งต้นแล้ว ขั้นตอนต่อไปคือการนำความต้องการเหล่านี้ไปอธิบายให้ AI เข้าใจ และเริ่มสร้างต้นแบบแรกขึ้นมา
ความรู้ความเข้าใจด้านโปรแกรมมิ่งยังคงสำคัญ
ในวันที่ผมเริ่มต้นทำ Vibe Coding มีเครื่องมือให้เลือกหลายตัว ไม่ว่าจะเป็น ChatGPT, Lovable, Claude หรือ Gemini แต่ผมกลับอยากเริ่มต้นกับเครื่องมือที่ในเวลานั้นผมมองว่าเป็น “มวยรอง” นั่นคือ Codex ของ OpenAI
ต้องยอมรับว่า จากสิ่งที่ผมเห็นในช่วงเวลานั้น คนที่ทำ Vibe Coding ส่วนใหญ่มักพูดถึง Claude และ Lovable มากกว่า เพราะมองว่าเป็นเครื่องมือที่ทำงานด้านนี้ได้ดีกว่าตัวเลือกอื่น ๆ การเลือก Codex จึงเป็นเหมือนการทดลองของผมว่า เครื่องมือที่ยังไม่ได้ถูกพูดถึงมากนักจะสามารถพาไอเดียของเราไปถึงผลงานที่ใช้งานได้จริงหรือไม่
อย่างไรก็ตาม การมี AI ช่วยเขียนโค้ดไม่ได้หมายความว่าความรู้ทางโปรแกรมมิ่งจะหมดความสำคัญ ตรงกันข้าม ความรู้เดิมช่วยให้ผมอธิบายสิ่งที่ต้องการได้ชัดขึ้น และช่วยให้ผมตั้งคำถามกับสิ่งที่ AI เสนอมาได้
ในช่วงแรกของการทำ Vibe Coding ผมเริ่มจากการเขียนบทสนทนาโต้ตอบกับ ChatGPT ผ่าน Codex เพื่อหาแนวทางการพัฒนา รวมถึงเลือกชุดเทคโนโลยีที่จะนำมาใช้ หรือที่ในทางโปรแกรมมิ่งเรียกว่า Technology Stack
แต่ผลลัพธ์จากการพูดคุยกลับมีหลายส่วนที่ขัดแย้งกับความรู้และประสบการณ์เดิมของผม ไม่ว่าจะเป็นข้อเสนอให้ใช้บริการ Cloud ต่าง ๆ หรือการเลือกแนวทางที่ดูเหมือนจะตอบความต้องการของผมได้ทันที แต่กลับเพิ่มความซับซ้อนให้กับระบบโดยไม่จำเป็น
ประสบการณ์ตรงนี้ทำให้ผมเห็นว่า เราไม่ควรยอมรับทุกสิ่งที่ AI เสนอโดยไม่ตั้งคำถาม แนวทางบางอย่างอาจทำงานได้ในวันนี้ แต่เมื่อนำไปใช้งานจริงและต้องพัฒนาต่อในอนาคต อาจกลายเป็นปัญหาด้านโครงสร้าง ค่าใช้จ่าย หรือการดูแลระบบได้
ในมุมของผม AI มักพยายามพาเราไปหาคำตอบที่ดูเหมือนว่าสามารถทำได้ แต่ไม่ได้หมายความว่าคำตอบนั้นจะเหมาะกับเงื่อนไขของงานเสมอไป หน้าที่ของเราจึงไม่ใช่เพียงบอกให้ AI สร้างสิ่งที่ต้องการ แต่ต้องใช้ความรู้และประสบการณ์ช่วยตรวจสอบด้วยว่า สิ่งที่ AI กำลังพาเราไปนั้นควรนำมาใช้จริงหรือไม่
สุดท้าย ผมลองเปิดใจรับข้อเสนอของ AI ในหลายส่วน ขณะเดียวกันก็นำความรู้และประสบการณ์เดิมมาใช้ประกอบการตัดสินใจในงานนี้ด้วย
ยกตัวอย่างเช่น ผมกำหนดเงื่อนไขให้ AI ว่า
“ผมต้องการโซลูชันที่มีค่าบริการรายเดือนไม่เกิน 100 ดอลลาร์ รองรับปริมาณการใช้งานระดับ 50-100 TPS สามารถขยายระบบได้โดยยังควบคุมค่าใช้จ่าย และต้องรองรับกระบวนการ CI/CD อย่างครบถ้วน”
Technology Stack ที่ AI เสนอกลับมาทำให้ผมต้องยอมรับว่า มีหลายอย่างที่น่าสนใจและควรค่าแก่การทดลอง เพราะที่ผ่านมา ความรู้ของเรามักเกิดจากการลองใช้สิ่งใหม่ซ้ำ ๆ จนเกิดความเข้าใจและความชำนาญ แต่ในปัจจุบัน เทคโนโลยีและ Stack ใหม่ ๆ เกิดขึ้นอย่างรวดเร็ว การยึดติดอยู่กับแนวทางเดิมเพียงอย่างเดียวอาจทำให้เราพลาดทางเลือกที่เหมาะสมกว่า
นี่คือส่วนที่ผมยอมเปิดใจและเปลี่ยนแปลงตามสิ่งที่ AI เสนอ แต่การเปิดรับข้อเสนอไม่ได้หมายความว่า ผมจะยอมให้ AI ตัดสินใจแทนทุกเรื่อง โดยเฉพาะส่วนที่เกี่ยวข้องกับลอจิกและเงื่อนไขหลักของระบบ ผมยังยืนยันว่าจะต้องเป็นผู้พิจารณาและตัดสินใจด้วยตนเอง เพราะส่วนนี้เป็นหัวใจที่กำหนดว่าเครื่องมือจะทำงานอย่างไร และตอบโจทย์ผู้ใช้งานจริงหรือไม่
ความเข้าใจในภาพรวมของเทคโนโลยีก็คงสำคัญไม่แพ้กัน
หลังจากที่เราได้ไอเดียและทิศทางเบื้องต้นในการพัฒนางาน จากการสนทนากับ AI สิ่งที่ยากที่สุดต่อจากนี้ไม่ใช่การสั่งให้ AI เริ่มสร้างผลงาน แต่คือการตั้งคำถามให้เป็น
เราต้องถามตัวเองว่า สิ่งที่กำลังจะเริ่มทำ รวมถึงแนวทางที่ AI นำเสนอหรือแนะนำมานั้น เราเข้าใจมันมากน้อยเพียงใด เราสามารถนำข้อเสนอนั้นมาเปรียบเทียบกับความรู้ ประสบการณ์ และข้อจำกัดของงานจริงได้หรือไม่ และหากต้องเลือกหลายแนวทาง เรารู้หรือเปล่าว่าเหตุใดแนวทางหนึ่งจึงเหมาะกับงานของเรามากกว่าอีกแนวทางหนึ่ง
การไม่เคยใช้ Technology Stack ที่ AI แนะนำมาก่อนไม่ใช่ปัญหา เพราะเราสามารถเรียนรู้สิ่งใหม่ได้เสมอ แต่การตัดสินใจเลือกใช้ Stack โดยไม่เข้าใจหลักการทำงาน ข้อจำกัด และเหตุผลที่เลือก อาจทำให้เราไปต่อได้ยากในอนาคต
เมื่อระบบถูกนำไปใช้งานจริง ปัญหาหน้างานย่อมเกิดขึ้นได้ ไม่ว่าจะเป็นข้อผิดพลาดของระบบ ค่าใช้จ่ายที่เพิ่มขึ้น ประสิทธิภาพที่ไม่เป็นไปตามคาด หรือบริการบางส่วนหยุดทำงาน หากเราไม่เข้าใจภาพรวมของเทคโนโลยีที่เลือกใช้ เราก็จะตรวจสอบต้นเหตุ แก้ไขปัญหา หรือตัดสินใจพัฒนาระบบต่อด้วยตนเองได้ยาก และอาจต้องพึ่งพา AI ในทุกขั้นตอนโดยไม่มีทางรู้เลยว่า คำตอบที่ได้รับนั้นเหมาะสมจริงหรือไม่

เข้าใจภาพรวมของระบบ ก่อนตัดสินใจเลือก Technology Stack
ดังนั้น ในจุดนี้เราจึงต้องทำ POC หรือ Proof of Concept กันก่อน เพื่อทดลองว่าแนวทางที่เลือกสามารถทำงานได้จริงหรือไม่ พร้อมกับช่วยให้เราเข้าใจภาพรวมของ Technology Stack ที่กำลังจะนำมาใช้มากขึ้น ก่อนตัดสินใจพัฒนาเป็นระบบเต็มรูปแบบ
สิ่งหนึ่งที่ผมอยากบอกคือ ในยุคนี้ความรู้อยู่ใกล้ตัวเรามาก เพียงถ่ายภาพหน้าจอ ข้อความแจ้งข้อผิดพลาด หรือสิ่งที่กำลังทำอยู่ แล้วนำไปถาม AI เราก็สามารถได้รับคำอธิบาย แนวทางแก้ไข และขั้นตอนสำหรับนำไปทดลองต่อได้อย่างรวดเร็ว
ผมใช้วิธีนี้ในการเริ่มต้นทำ POC ของงานชิ้นนี้เช่นกัน แต่ไม่ได้หมายความว่าผมนำทุกคำตอบของ AI มาใช้ทันที แต่จะนำคำแนะนำที่ได้มาทดลอง ตรวจสอบผล และเปรียบเทียบกับความเข้าใจของตัวเองอีกครั้ง กระบวนการนี้ช่วยให้ผมเรียนรู้ Stack ใหม่ได้เร็วขึ้น ขณะเดียวกันก็ทำให้เห็นว่า ส่วนใดใช้งานได้จริง และส่วนใดยังต้องปรับเปลี่ยนก่อนนำไปพัฒนาต่อ
ที่สำคัญ ในยุคนี้ยังมีสิ่งที่เรียกว่า MCP หรือ Model Context Protocol ซึ่งถูกสร้างขึ้นมาเพื่อช่วยให้แอป AI เชื่อมต่อกับข้อมูลและเครื่องมือภายนอกผ่านรูปแบบที่เป็นมาตรฐานเดียวกัน
หากอธิบายให้เห็นภาพง่าย ๆ เดิมที AI อาจทำได้เพียงตอบคำถามหรือแนะนำขั้นตอนให้เราไปลงมือทำต่อ แต่เมื่อเชื่อมต่อผ่าน MCP แอป AI อาจเข้าถึงเครื่องมือที่ได้รับอนุญาต อ่านข้อมูลที่จำเป็น หรือสั่งให้ระบบบางอย่างทำงานได้โดยตรง จึงไม่ได้ทำหน้าที่เพียงให้คำแนะนำ แต่สามารถเข้ามาช่วยในกระบวนการทดลองและพัฒนางานได้มากขึ้น

ทดลองต้นแบบและการใช้ปากกา ก่อนพัฒนาระบบต่อ
อย่างไรก็ตาม การที่ AI สามารถเชื่อมต่อกับเครื่องมือได้มากขึ้น ก็ยิ่งทำให้เราต้องเข้าใจเรื่องสิทธิ์การเข้าถึง ความปลอดภัย และผลกระทบของแต่ละคำสั่งให้ชัดเจน เพราะความสะดวกที่เพิ่มขึ้นย่อมมาพร้อมกับขอบเขตที่เราต้องควบคุมให้รอบคอบเช่นกัน
จากปัญหาสู่การแก้ปัญหาด้วยตนเองผ่าน Vibe Coding
หลังจากทำ POC แล้ว สิ่งหนึ่งที่เราควรพิจารณาคือ ภาษาหรือโครงสร้างที่ใช้พัฒนาเว็บแอปพลิเคชันนั้นเป็นสิ่งที่เราเคยใช้งานหรือมีความชำนาญมาก่อนหรือไม่
หากงานที่กำลังจะทำเป็นเพียงเครื่องมือทดลอง งานส่วนตัว หรืองานสำหรับการเรียนรู้ ซึ่งยังไม่เกี่ยวข้องกับธุรกิจ การรับชำระเงิน ข้อมูลส่วนบุคคล หรือความรับผิดชอบต่อผู้ใช้งานจริง ผมคิดว่าเราสามารถเริ่มสร้างงานนั้นด้วย Vibe Coding ได้ แม้จะยังไม่เชี่ยวชาญภาษาที่ AI เลือกใช้ แล้วจึงค่อยกลับไปเรียนรู้และทำความเข้าใจโครงสร้างของภาษาในภายหลัง
อย่างไรก็ตาม การเริ่มสร้างก่อนไม่ได้หมายความว่าเราจะปล่อยผ่านเรื่องความเข้าใจไปทั้งหมด ก่อนนำผลงานไปใช้งานจริง เราควรรู้ว่าโค้ดแต่ละส่วนทำหน้าที่อะไร ข้อมูลเดินทางไปทางไหน ระบบพึ่งพาบริการใด และหากเกิดปัญหาขึ้น เราจะเริ่มตรวจสอบจากจุดใด
สิ่งสำคัญที่ช่วยเราได้มากคือการทำ Diagram ให้ชัดเจนตั้งแต่ต้น ไม่จำเป็นต้องเป็นแผนภาพที่ซับซ้อน เพียงแสดงให้เห็นว่า ผู้ใช้งานเริ่มต้นจากตรงไหน กดหรือส่งข้อมูลอะไร ระบบนำข้อมูลไปประมวลผลอย่างไร และสุดท้ายผู้ใช้งานจะได้รับผลลัพธ์อะไรกลับมา
Diagram นี้จะทำหน้าที่เหมือนแผนที่ของระบบ ช่วยให้เราย้อนกลับมาไล่ Flow ได้ง่ายขึ้นเมื่อต้องแก้ไขหรือพัฒนางานต่อ และยังช่วยให้เราอธิบายบริบทให้ AI เข้าใจได้ตรงกันมากกว่าการเริ่มต้นสนทนาใหม่ทุกครั้ง
สิ่งที่ได้อาจไม่เป็นอย่างที่หวัง
ผมอยากบอกทุกคนว่า การทำ Vibe Coding ในช่วงแรกให้ความรู้สึก “ว้าว” มาก มันสร้างทั้งความประหลาดใจและความตื่นเต้น เพราะเราแทบไม่ต้องลงมือเขียนโค้ดเอง เพียงอธิบายสิ่งที่ต้องการ เราก็เริ่มเห็นผลงานตามที่เขียนไว้เกิดขึ้นมาได้อย่างรวดเร็ว
เออ…ผมลืมบอกไปอีกเรื่องหนึ่ง เราควรมีความรู้พื้นฐานเกี่ยวกับ Markdown หรือไฟล์ .md ไว้บ้าง เพื่อใช้จัดระเบียบคำสั่ง แบ่งงานออกเป็นขั้นตอน และกำหนดจุดตรวจงานทีละ Step วิธีนี้จะช่วยให้เรามองเห็นว่า งานที่กำลังจะสร้างประกอบด้วยขั้นตอนอะไรบ้าง และตอนนี้เรากำลังทำงานอยู่ในส่วนไหน
เมื่อเราพัฒนาแอปจนเริ่มทดลองเล่นและใช้งานได้แล้ว ขั้นตอนต่อไปคือการปรับปรุงรายละเอียดต่าง ๆ ให้ตรงกับสิ่งที่เราต้องการจริง ๆ
และคราวนี้ล่ะครับ คือจุดที่ผมกำลังจะเริ่มเล่าตามหัวข้อว่า Vibe Coding อาจไม่ได้ง่ายอย่างที่หลายคนคิด
สิ่งแรกที่เราน่าจะต้องเจอคือ AI จะพยายามแก้งานให้ตรงกับคำสั่งล่าสุดของเราให้ได้มากที่สุด แต่ในระหว่างนั้น มันอาจไม่ได้รักษารายละเอียดหรือเนื้องานที่ทำไว้ก่อนหน้าให้ครบถ้วน
อาการนี้ผมมักเรียกว่า “ชอบทำงานเกินสั่ง” เราขอให้แก้เพียงจุดหนึ่ง แต่มันอาจเปลี่ยนส่วนอื่นที่เราไม่ได้สั่งไปพร้อมกันด้วย และแน่นอนว่าเราก็มักจะบ่นว่า “มันไม่ฉลาดเลย แก้หน้า ลืมหลัง แก้หลัง พังข้างหน้า”

แก้หน้า ลืมหลัง: การแก้งานซ้ำใช้ทั้งเวลาและเครดิต
เหตุการณ์แบบนี้อาจวนซ้ำไปเรื่อย ๆ จนเราเริ่มเหนื่อยและเบื่อ ที่สำคัญ เครดิตที่มีอยู่ก็จะหมดลงอย่างรวดเร็วจากการสั่งแก้เรื่องเดิมซ้ำหลายรอบ นี่คือปัญหาแรกที่ผมพบเมื่อเริ่มปรับปรุงรายละเอียดของงานด้วย Vibe Coding

การแก้งานวนซ้ำ เมื่อส่วนที่แก้ส่งผลต่อส่วนอื่น
เล่ามาถึงจุดนี้ ผมอยากบอกว่า แค่การแก้ไขฟีเจอร์ให้ทำงานตรงตามความต้องการก็ยากแล้ว แต่ถ้าเราต้องเริ่มลงรายละเอียดด้านงานออกแบบหรือ Design ด้วย ความยากก็จะเพิ่มขึ้นไปอีก
อย่างไรก็ตาม ในบทความนี้ผมจะยังไม่ลงลึกถึงปัญหาทั้งหมดของการทำ Vibe Coding แต่จะเล่าถึงปัญหาเบื้องต้นที่ผมพบ เพื่อให้ทุกคนเห็นภาพก่อนว่า เมื่อเราเริ่มพัฒนาจากต้นแบบไปสู่งานที่ต้องการใช้งานจริง เราอาจต้องพบกับอะไรบ้าง
การนำผลงานไปใช้ประโยชน์คือจุดเริ่มต้นของการพัฒนาต่อ
เมื่อเราผ่านการแก้ไขงานมามากพอ และแอปเริ่มอยู่ในระดับที่พอใช้งานได้แล้ว ขั้นตอนต่อไปคือการนำแอปที่เราสร้างไปทดลองใช้งานจริง

ฝึกลากเส้นด้วยปากกาสไตลัส โดยมีครูคอยสังเกต
แน่นอนว่าในฐานะคนสร้าง เราย่อมรู้สึกว่าเราคิดและออกแบบสิ่งต่าง ๆ มาดีแล้ว แต่ผู้ใช้งานอาจไม่ได้คิดหรือใช้งานในแบบเดียวกับเรา เพราะเขาไม่รู้ และไม่จำเป็นต้องรู้ด้วยว่า กว่าจะได้เครื่องมือนี้ขึ้นมา เราต้องผ่านปัญหาและการตัดสินใจอะไรมาบ้าง
ผู้ใช้งานจะมองเพียงสิ่งที่อยู่ตรงหน้า แล้วลองใช้มันตามความเข้าใจของตัวเอง และนี่ล่ะครับคือโจทย์ใหญ่ที่สุดอีกข้อหนึ่งของการพัฒนา นั่นคือขั้นตอนการทดลองใช้งานจริง
หลังจากนำแอปไปทดลองใช้งานกันหลายรอบ แม้เราจะไม่ได้วางแผนการทดสอบอย่างเป็นระบบตาม User Persona แต่ผมก็พบว่า เมื่อผู้ใช้งานได้ทดลองใช้ระบบจริง และเห็นว่าเครื่องมือนี้มีประโยชน์ เขาจะเริ่มมองเห็นสิ่งที่สามารถนำไปต่อยอดได้

สังเกต พูดคุย และจดข้อเสนอแนะจากการทดลอง
ข้อเสนอแนะต่าง ๆ จะเริ่มกลับมาหาเรา เช่น “ถ้ามีฟีเจอร์นี้เพิ่มเข้ามา ขั้นตอนนั้นน่าจะง่ายขึ้น” “ถ้าทำแบบนี้ได้ก็คงสะดวกมาก” หรือ “ถ้ามีอีกอย่างหนึ่งก็คงจะดี”

ภาพตีความหน้าสรุปผล เพื่อมองแนวทางพัฒนาต่อ
และนี่ล่ะครับคือปัญหาของพวกเราชาวนักพัฒนาแอปพลิเคชัน เพราะทุกคำว่า “ถ้ามี…” ของผู้ใช้งาน อาจกลายเป็นฟีเจอร์ใหม่ที่เราต้องนำกลับมาคิดและพัฒนาต่อ
ดังนั้น งานในขั้นต่อไปคือการแบ่งการพัฒนาออกเป็นแต่ละ Phase และแต่ละ Version เพื่อจัดลำดับว่า ฟีเจอร์ใดควรทำก่อน ฟีเจอร์ใดควรรอ และเราจะพัฒนาเครื่องมือนี้ต่อไปในทิศทางใด
เขียนมาถึงตรงนี้ เนื้อหาก็เริ่มยาวพอสมควรแล้ว ผมขอพักเรื่องราวไว้เท่านี้ก่อน และจะกลับมาเล่าขั้นตอนการพัฒนาต่อในตอนถัดไปนะครับ
ก่อนจากกัน ผมอยากฝากไว้ว่า หากทุกท่านอ่านมาถึงตรงนี้ และกำลังมองหาแนวทางส่งเสริมให้ลูกหลานมีทักษะการคิดอย่างเป็นระบบ ท่านอาจเริ่มมองเห็นอีกทางเลือกหนึ่งแล้วว่า เด็ก ๆ ไม่จำเป็นต้องเริ่มต้นจากการฝึกเขียนโค้ดเสมอไป เราอาจชวนให้พวกเขาเริ่มจากการคิดไอเดีย มองเห็นปัญหา เรียบเรียงลอจิก และอธิบายสิ่งที่อยากสร้างให้ชัดเจนก่อน จากนั้นจึงค่อยเรียนรู้ว่า จะใช้การเขียนโค้ดและเทคโนโลยีมาช่วยทำให้ไอเดียนั้นเกิดขึ้นจริงได้อย่างไร โดยเริ่มทดลองผ่านการทำ Vibe Coding ก็ได้เช่นกัน
ที่สำคัญ ทุกท่านไม่จำเป็นต้องมีความรู้มากมายหรือรู้ทุกอย่างก่อนเริ่มต้น เพราะวันนี้เรามี AI คอยช่วยอธิบาย แนะนำ และพาเราทดลองไปทีละขั้นแล้วนั่นเอง
อ๋อ…สุดท้ายจริง ๆ หากลองใช้แล้วเพลินจนโควตาฟรีเริ่มไม่พอ ก็อย่าลืมพิจารณาสมัครบริการแบบรายเดือนไว้ด้วยนะครับ ส่วนจะเลือกแพ็กเกจไหนนั้น ก็ตามความเหมาะสมและกำลังทรัพย์ของแต่ละคนได้เลย