เด็กผู้หญิงถือใบงานการ์ตูน 5 ช่องกับมอนสเตอร์สีฟ้า ในภาพประชาสัมพันธ์กิจกรรมวาดเล่นเล่าเรื่อง

เสริมสร้างพัฒนาการและการเรียนรู้

วาดเล่น เล่าเรื่อง กับการ์ตูน 5 ช่อง

ชวนเด็กค่อย ๆ วาดและเล่าเรื่องจากใบงานการ์ตูน 5 ช่อง เพื่อเปิดพื้นที่ให้ใช้จินตนาการ ถ่ายทอดความคิด และเก็บผลงานของตนเอง

โดย ขนิษฐา บุนนาค (Krumam) · เผยแพร่

เวลาชวนเด็ก ๆ มาวาดภาพ เรามักจะเตรียมกระดาษ A4 พร้อมสีไม้หรือสีเทียนให้เด็กได้วาดภาพตามจินตนาการของตัวเอง แต่เคยสังเกตไหมคะว่า บางครั้งเมื่อเด็กได้รับกระดาษเปล่าแผ่นใหญ่ ๆ กลับนั่งมองกระดาษอยู่นาน ไม่รู้ว่าจะเริ่มวาดอะไรดี หรือบางคนวาดภาพเล็ก ๆ เพียงมุมเดียวของกระดาษแล้วก็บอกว่าวาดเสร็จแล้ว

เด็กเริ่มวาดเรื่องราวของตัวเองในใบงานการ์ตูน 5 ช่อง โดยมีครูคอยอยู่ข้าง ๆ

เด็กเริ่มวาดเรื่องราวของตัวเองในใบงานการ์ตูน 5 ช่อง โดยมีครูคอยอยู่ข้าง ๆ

ความจริงแล้ว เด็กแต่ละคนมีความสนใจและความมั่นใจในการวาดภาพแตกต่างกันค่ะ สำหรับเด็กบางคน การมีพื้นที่ว่างมาก ๆ อาจทำให้รู้สึกว่าต้องคิดว่าจะวาดอะไรลงไปให้เต็มหน้ากระดาษ ทั้งที่ในใจอาจมีเพียงภาพเล็ก ๆ ที่อยากวาดเท่านั้น

วันนี้ครูแหม่มเลยอยากชวนคุณพ่อคุณแม่และคุณครูมาลองเปลี่ยนจากกระดาษวาดภาพแผ่นใหญ่ มาเป็นใบงานที่แบ่งพื้นที่ออกเป็นช่องเล็ก ๆ เพียง 5 ช่อง ให้เด็กได้ค่อย ๆ วาดภาพทีละช่อง โดยไม่จำเป็นต้องวาดภาพใหญ่หรือใส่รายละเอียดมากมาย

ความสนุกของกิจกรรมนี้อยู่ตรงที่เราไม่ได้กำหนดว่าเด็กจะต้องวาดภาพให้ครบทั้ง 5 ช่องภายในวันเดียวค่ะ วันนี้เด็กอาจอยากวาดเพียงหนึ่งช่อง วันต่อมาอาจกลับมาวาดเพิ่มอีกหนึ่งหรือสองช่องก็ได้ เด็กสามารถค่อย ๆ เติมภาพลงในพื้นที่ว่างตามความสนใจของตัวเอง โดยไม่ต้องรีบร้อนให้ผลงานเสร็จในครั้งเดียว

หากเด็กยังไม่คุ้นกับการลากเส้น สามารถเริ่มจาก ฝึกวาด เส้นพื้นฐาน สำหรับเด็กปฐมวัย ก่อน แล้วค่อยนำเส้นที่ฝึกมาใช้เล่าเรื่องในแต่ละช่อง

เด็กภาคภูมิใจนำใบงานการ์ตูน 5 ช่องที่วาดเสร็จแล้วมาเล่าให้ครูฟัง

เด็กภาคภูมิใจนำใบงานการ์ตูน 5 ช่องที่วาดเสร็จแล้วมาเล่าให้ครูฟัง

เมื่อวาดภาพครบทั้ง 5 ช่องแล้ว เราอาจชวนเด็กนำภาพทั้งหมดมาเชื่อมโยงเป็นนิทานเรื่องเดียวกัน หรือจะให้เด็กเล่าเรื่องจากภาพทีละช่องก็ได้เช่นกัน ไม่จำเป็นว่าภาพทุกภาพจะต้องเกี่ยวข้องกัน เพราะแต่ละช่องอาจมีเรื่องราวเล็ก ๆ ที่เด็กอยากเล่าแตกต่างกันออกไป

หากอยากต่อยอดจากภาพหลายช่องเป็นเรื่องสั้น ลองทำ นิทานหน้าเดียว กิจกรรมเสริมพัฒนาการด้านสติปัญญา และความคิดสร้างสรรค์ ต่อได้

และเมื่อผลงานเสร็จสมบูรณ์แล้ว ก็สามารถนำใบงานมาเก็บรวบรวมไว้ในแฟ้มสะสมผลงาน กลายเป็นบันทึกภาพวาดและเรื่องเล่าน่ารัก ๆ ที่เด็กสร้างขึ้นด้วยตัวเอง เมื่อเวลาผ่านไป เด็ก ๆ ยังสามารถหยิบผลงานเก่ากลับมาดูและเล่าเรื่องราวเหล่านั้นให้เราฟังได้อีกครั้ง

มือเด็กและครูกำลังเก็บใบงานสามเรื่องไว้ในแฟ้มสะสมผลงาน

เก็บใบงานหลายเรื่องไว้ในแฟ้มสะสมผลงาน เพื่อให้เด็กกลับมาดูและเล่าเรื่องของตนเองได้อีกครั้ง

กิจกรรม “วาดเล่น เล่าเรื่อง” จึงไม่ใช่เพียงการชวนเด็กมาวาดภาพให้เต็มช่องว่าง แต่เป็นกิจกรรมศิลปะสร้างสรรค์ง่าย ๆ ที่เปิดโอกาสให้เด็กได้คิด วาด และเล่าเรื่องราวในแบบของตัวเอง โดยมีผู้ใหญ่คอยรับฟังและให้กำลังใจอยู่ใกล้ ๆ

เด็กติดผลงานของตนเองบนบอร์ด โดยมีครูคอยอยู่ข้าง ๆ

เด็กติดผลงานของตนเองบนบอร์ด โดยมีครูคอยอยู่ข้าง ๆ

เมื่อภาพวาดกลายเป็นเรื่องเล่า ชวนเด็ก ๆ มาเล่าการ์ตูนของตัวเอง

หลังจากเด็ก ๆ สนุกกับการวาดภาพลงในช่องเล็ก ๆ แล้ว อีกหนึ่งช่วงเวลาที่น่าสนใจก็คือการชวนเด็กมาเล่าเรื่องจากภาพวาดของตัวเองค่ะ เพราะบางครั้งภาพที่ผู้ใหญ่มองเห็นอาจเป็นเพียงรูปบ้าน ต้นไม้ หรือสัตว์ตัวเล็ก ๆ แต่สำหรับเด็กแล้ว ภาพเหล่านั้นอาจมีเรื่องราวสนุก ๆ ซ่อนอยู่มากมาย

ลองนึกถึงเด็กคนหนึ่งที่วาดภาพกวางไว้ในช่องแรก วาดก้อนสายรุ้งและไดโนเสาร์ในช่องที่สอง และวาดแปลงผักในช่องถัดมา หากเรามองเพียงภาพวาดก็อาจคิดว่าเป็นภาพที่ไม่เกี่ยวข้องกัน แต่เมื่อได้ลองถามเด็กว่า “หนูวาดอะไรไว้บ้างนะ” เราอาจได้ฟังเรื่องเล่าที่คาดไม่ถึง เช่น กวางน้อยตัวหนึ่งอยากปีนต้น หรืออาจเป็นเรื่องราวที่เด็กอยากเล่าแยกจากกันก็ได้

ครูรับฟังเด็กเล่าเรื่องจากภาพในใบงานการ์ตูน 5 ช่อง

ครูรับฟังเด็กเล่าเรื่องจากภาพในใบงานการ์ตูน 5 ช่อง

การเล่าเรื่องจากภาพวาดจึงไม่จำเป็นต้องเป็นเรื่องเดียวกัน และไม่จำเป็นต้องเรียงเรื่องราวให้เหมือนนิทานในหนังสือเสมอไปค่ะ เด็กบางคนอาจเล่าเรื่องได้ยาวต่อเนื่อง ขณะที่บางคนอาจเล่าเพียงประโยคสั้น ๆ ว่า “กวางยืนอยู่ในป่า” หรือ “ไดโนเสาร์มาดูสายรุ้ง” ซึ่งก็เป็นจุดเริ่มต้นของการถ่ายทอดความคิดผ่านภาพวาดได้เช่นกัน

ลองชวนเด็กพูดคุยด้วยคำถามง่าย ๆ

ระหว่างที่เด็กกำลังเล่าเรื่อง คุณพ่อคุณแม่หรือคุณครูอาจใช้คำถามสั้น ๆ เพื่อชวนให้เด็กขยายเรื่องราว เช่น

  • “ภาพนี้หนูวาดอะไรเอ่ย”
  • “ใครอยู่ในภาพนี้บ้างนะ”
  • “เขากำลังทำอะไรกันอยู่”
  • “แล้วเกิดอะไรขึ้นต่อไป”
  • “ภาพนี้มีเรื่องสนุก ๆ อะไรที่หนูอยากเล่าไหม”

เราไม่จำเป็นต้องถามทุกคำถามหรือถามเรียงตามลำดับนะคะ เพียงเลือกถามตามความเหมาะสม และเปิดโอกาสให้เด็กเล่าในสิ่งที่ตัวเองอยากเล่าก็พอแล้ว

ไอเดียการชวนเด็กคิดและเล่าเรื่องต่อจากภาพ อ่านเพิ่มได้ใน อ่านนิทานอย่างไร ให้ได้ทั้งภาษา ความคิด และความสุข

สำหรับเด็กที่ยังไม่ค่อยกล้าเล่าเรื่อง ผู้ใหญ่อาจเริ่มจากการชวนเด็กชี้ภาพหรือบอกชื่อสิ่งที่วาดก่อนก็ได้ เมื่อเด็กเริ่มคุ้นเคยกับการพูดถึงผลงานของตัวเองแล้ว จึงค่อยชวนเล่ารายละเอียดเพิ่มเติมตามความสนใจ

ฟังเรื่องเล่าของเด็ก โดยไม่ต้องรีบเติมเรื่องแทน

สิ่งหนึ่งที่อยากชวนคุณพ่อคุณแม่และคุณครูลองทำก็คือ การฟังเรื่องเล่าของเด็กให้จบก่อนที่จะช่วยอธิบายหรือเพิ่มเติมเนื้อหาค่ะ

บางครั้งเด็กอาจเล่าเรื่องที่ดูไม่ต่อเนื่องกัน เช่น ในช่องแรกเป็นกวาง ช่องต่อมาเป็นไดโนเสาร์ แล้วจู่ ๆ ช่องสุดท้ายกลายเป็นแปลงผัก เราไม่จำเป็นต้องรีบถามว่าทำไมมีแปลงผักมาอยู่ในเรื่องนี้ หรือบอกให้เด็กเปลี่ยนภาพเพื่อให้เรื่องราวสมเหตุสมผล

เพราะสำหรับเด็กแล้ว ภาพแต่ละภาพอาจมีความหมายบางอย่างที่ผู้ใหญ่ยังไม่รู้ และการเปิดโอกาสให้เด็กอธิบายด้วยตัวเองก็ช่วยให้เราได้รู้จักความคิดและจินตนาการของเด็กมากขึ้น

หากเด็กอยากเล่าเพียงภาพเดียวก็ไม่เป็นไร หรือหากเด็กอยากกลับมาเล่าเรื่องจากภาพเดิมในวันอื่น ก็สามารถทำได้เช่นกัน

เมื่อเด็กเล่าเรื่องจบแล้ว เราอาจช่วยจดคำพูดของเด็กไว้ด้านหลังใบงาน โดยพยายามคงถ้อยคำที่เด็กใช้จริง ๆ เพื่อเก็บไว้เป็นเรื่องเล่าคู่กับภาพวาดของเขา

เมื่อเวลาผ่านไป ภาพการ์ตูน 5 ช่องหนึ่งแผ่นจึงอาจไม่ได้เป็นเพียงผลงานศิลปะ แต่ยังเป็นบันทึกเล็ก ๆ ที่ทำให้เราได้ย้อนกลับมาฟังความคิด เรื่องราว และจินตนาการของเด็กในช่วงเวลานั้นอีกด้วย

สิ่งเล็ก ๆ ที่ผู้ใหญ่สังเกตได้จากกิจกรรมนี้

ระหว่างที่เด็กวาดและเล่าเรื่อง เราอาจสังเกตสิ่งเล็ก ๆ เช่น เด็กชอบเริ่มวาดจากอะไร กลับมาวาดต่อในช่วงเวลาไหน หรืออยากเล่าเรื่องผ่านคำพูดแบบใด สิ่งเหล่านี้ไม่จำเป็นต้องมีคำตอบที่ถูกต้อง และไม่ใช่สิ่งที่เราต้องตีความแทนเด็ก แต่เป็นโอกาสให้เราได้รู้จักความสนใจของเขาเพิ่มขึ้นทีละน้อย

บางครั้งความสนุกของการวาดภาพก็ไม่จำเป็นต้องเริ่มจากกระดาษแผ่นใหญ่หรือภาพวาดที่มีรายละเอียดมากมาย เพียงพื้นที่เล็ก ๆ 5 ช่อง ก็อาจกลายเป็นพื้นที่ให้เด็กได้สนุกกับสีสัน ถ่ายทอดจินตนาการ และสร้างเรื่องราวในแบบของตัวเอง

สำหรับวันไหนที่อยากวาดเล่นอย่างอิสระโดยไม่ต้องมีเรื่องเล่า ลองดู Doodle Art วาดเส้นเล่นกับจินตนาการ

สรุปย้ำอีกครั้งนะคะ กิจกรรมนี้ไม่จำเป็นต้องวาดให้ครบทั้ง 5 ช่องภายในวันเดียว และไม่ต้องกังวลว่าภาพจะสวยหรือเรื่องราวจะต่อเนื่องกันหรือไม่ เพราะสิ่งสำคัญคือการที่เด็กได้สนุกกับการวาดภาพอย่างอิสระ เมื่อวาดเสร็จแล้วก็สามารถเก็บไว้ในแฟ้มสะสมผลงาน เป็นภาพวาดและเรื่องเล่าน่ารัก ๆ ที่หยิบกลับมาดูได้อีกครั้ง

สำหรับคุณพ่อคุณแม่และคุณครูที่อยากลองชวนเด็ก ๆ มาวาดการ์ตูน 5 ช่อง ครูแหม่มมีใบงานการ์ตูน 5 ช่องมาให้ดาวน์โหลดกันฟรีค่ะ ลองเตรียมสีไม้หรือสีเทียนที่เด็กชอบ แล้วปล่อยให้เด็ก ๆ ค่อย ๆ เติมภาพลงในแต่ละช่องตามจินตนาการของตัวเองกันนะคะ

การ์ตูน 5 ช่อง: ชุดปกและใบงาน 6 หน้า

สื่อการเรียนการสอน / ทุกระดับชั้น

ดาวน์โหลดฟรีการ์ตูน 5 ช่อง: ชุดปกและใบงาน 6 หน้าทุกระดับชั้นPDF · 22.7 MBดาวน์โหลด

ตัวอย่าง ใบงานการ์ตูน 5 ช่อง

ตัวอย่างก่อนดาวน์โหลด

ดูตัวอย่างเอกสาร